1-Fitre vermek, orucun kabul edilmesine, ölümün şiddetinden ve kabir azabından kurtulmaya vesile olur.İhtiyacı olan eşyadan ve borçlarından fazla olarak, zekât nisabı kadar malı, parası bulunan Müslümanın fitre vermesi vacib olur. Nisaba malik değilse fitre vermesi vacib olmaz, fakat vermesi iyidir.
2-80 gr altın ya da karşılığı bir yıldır üzerindeyse,(yani nisaba maliksen) isterse borcun olsun zekat ve fitre alamazsın.Çünkü bu durumda dinen zengin sayılıyorsun.(*)
3-Bu miktar üstünde ise zekat vermen farzdır.
4-Bu miktar, yani 80.18 gr.altına tekabül eden para üstünden FİTRE (fıtır sadakası) söz konusu ise bir yıl geçmesi gerekmez.
5-Nisaba malik değilse fitre vermesi vacib olmaz, fakat vermesi iyidir.Herkes kendi durumunu vicdanen iyi bilir.Hadis-i şerifte,''Sadaka-i fıtrı, küçük büyük, zengin fakir herkesin vermesi gerekir'' buyrulmuştur. (Ebu Davud)
6-En az miktarı kişi başı bu yıl 10 TL.dir.Asıl ölçüsü, verdiğin fitre bir fakiri bir gün doyurabilmelidir ki, bu da en azı günde 2 öğündür.
Zengine fitrede üst sınır yoktur.Ne kadar çok verirsen, o kadar çok sevap ve oruçtaki hataları giderir.
7-Ana-babaya, dedeye, büyük anneye, evlada, toruna, hanıma ve kâfire fitre verilmez.
Fakir olmak şartı ile kardeşe, geline, damada, kayınvalideye, kayınpedere, kayınbiradere, üvey çocuğa, üvey babaya, üvey anneye fitre verilir.
Hala, amca, dayı, teyze, kardeş, kardeş çocuğu gibi akrabaya fitre vermek daha çok sevap olur.
8-Oruç farz olmayan çocuklar için de fitre verilmesi gerekir.
9-Geçmiş senelerde verilmeyen fitreler ve özür sebebi ile oruç tutamayanlar da verir.
10-Zekat ve fitrede verirken kişiye bunun zekat ya da fitre olduğunu söylemeye gerek yoktur.Verenin niyet etmesi yeterlidir.Böylelikle alan kişi de rencide olmamış, incinmemiş olur.
11-Fitre ve zekat vekalet yoluyla da ulaştırılabilir.
12-Fitre bir derneğe verilmez, fakire verilmelidir.Zekat verilecek yerlere fitre de verilir.
13-Fitre veremeyecek kadar fakir her Müslümana fitre ve zekat verilir.İlle namaz kılıp kılmadığını araştırma şartı yok.
14-Bir özürden dolayı Ramazanda oruç tutmayan kimseler, dinen zengin sayılıyorlarsa ve bu oruçlarını kaza edecek bedenî güce de sahip değilseler, tutamadıkları her bir oruç için fitre vermekle yükümlüdürler.
(*) Nisap yani zengin sayılmanın altınsal değeri 80,18 gr olarak verdim.Bir de 96 gr. şeklinde bilgiler de var.Bu merhum Ömer Nasuhi Bilmen hocanın hesabıdır.Bazıları bunu esas alıyorlar.Ama ben bu gibi konularda tedbirciyimdir.Ne olur ne olmaz diye alt sınırdan zekat hesabından yanayım. Zengin üçe beşe bakmaz.Verdiklerimiz bizimdir.
Yılda bir kez olduğu için sizler ve kendim için tazelediğim bilgi notları bu kadar.
Ya Rabbi;
Ailemin zoruyla dâhil olduğum tüketim yarışının bir ferdi olmaktan aklımı muhafaza et.
'Herkes sepetini doldururken ben bundan geride kalıyorum' eleminden kalbimi halas eyle.
Şu an önünde durduğum tüketimi artırmak için tasarlanmış Marketten nefsimi himaye eyle. İsrafa teşvik eden bu yere istemeyerek sol ayakla giriyorum sağ ayağımla çıkmamı nasip eyle
Küçük esnafı yok edip her şeyi kendi bünyesine alarak canavarlaşmış olandan ailemi gözet.
Asgari ihtiyaç listemin dışında alışveriş etme isteğimin israf olduğu kanaatine eriştir.
Diğer dolu sepetlerin tesiriyle elindekinin azlığıyla gönlü ezilen mağdurları muhafaza buyur.
Lüzumlu olanı alacağım reyonun etrafındaki dolu rafların ayartmasından gözümü sakındır.
Aileme alışveriş ederken ihtiyaç sahiplerini de unutmayıp onları memnun etmeyi nasip eyle.
Tüketerek mesut olunacağını vehmeden nefsimi, paylaşarak hoşnut olmaktan hissedar eyle. 'Kendini iyi hissetmediğinde alışveriş etmelisin' şeytani yönlendirmesinden zihnimi arındır.
Kurban bayramında eti paylaştıklarıma kasap reyonundan alış veriş etme şerefine erdir.
Türlü türlü çukulataları ve şekerleri görünce bunlarla yetimleri bir an sevindirmeyi nasip eyle. İndirim peşinde gün boyu market market gezmeye meyyal nefsime hasta ziyaretini sevdir.
Hafta sonlarının aileme, alışverişi değil ihtiyaç sahipleriyle paylaşımı hatırlatmasını özendir. Bozukluğumla kasa yanındaki ıvır zıvırı almayı değil yetimlere harçlık vermeyi güzel göster.
Yaşlı ve hasta komşuların alışverişini yapıp poşetlerini evlerine teslim etmeye müyesser kıl.
Semt pazarlarının kurulduğu gün marketlerin yaptıkları indirimlere itibar etmeme mani ol.
Vücuduma ve aileme zarar veren şeyleri alıp doktorlara ve ilaçlara muhtaç kalmaktan koru.
Gerekli olmadığı halde kampanyalara kanıp 'yığıp durma' hastalığından nefsimi halas eyle.
İhtiyacımız olmayan ürünleri sırf yanında hediyesi var diye alma ahmaklığından beri eyle.
Tüketimi arttırmak için çalınan müziğin coşkusuyla çılgınca alışverişten nefsimi uzaklaştır.
Girişteki dolaba elimdekileri bırakıp yeni yükler edinme konforuyla aldatılmaktan koru.
Alışveriş sepeti üzerinde gezdirerek bebeklerimizin pirupak fıtratlarını kirletmemizi engelle.
Marketin, kızlarımın masum evcilik oyunlarına sinsice sızmasından muhafaza buyur.
Çocukları markete götürüp tüketim alışkanlığı edindirme aymazlığından cümlemizi beri eyle. Henüz kazanmadığım parayı harcamama sebep olan kredi kartının şerrinden zatına sığınırım. Eşlerimize ve çocuklarımıza ek kart çıkartıp ipin ucunu kaçırmamızı isteyenlere fırsat verme.
Kredi kartıyla tüketince 'bonus' biriktirmenin kazanç değil kayıp olduğunun izanına ulaştır. Slip çektirme kolaylığına kanıp borcunu ödeyemeyince özgürlüğünden olandan haberdar eyle.
Evlere servisin, taşıyamayacağımız kadar alışveriş ettirme tuzağı olduğunun idrakine erdir.
'Tükettiğin kadar medeni ve çağdaşsın' diyen Neoliberal politikaları yerin dibine geçir.
Ekstrede ayrıntısını gördüğüm halde tövbe etmediğim harcama kalemlerinden affına sığınırım
Kapıma bırakılan market broşürlerinin tesiriyle ihtiyaç listemi şişirmekten nefsimi koru. Reklâmlarda aciz gösterilen erkek ve öne çıkarılan kadınla kurulan tuzağın idrakine erdir.
Küsuratlı etiketlere kanıp sanki çok ucuz alıyorum izlenimine kapılma safdilliğinden koru.
Bizleri, yeni bir ürünü tattırmak adına kurulan reyonda doyma kurnazlığından beri eyle.
Tüketmek istediğimde ayaktayken oturmayı, otururken yatıp bu histen kurtulma dirayetine ulaştır.
Her türlü ateşi söndüren 'abdest' almanın içimizdeki israf ateşini söndürmesini nasip eyle.
Âmin...
Şevket HÜNER
